بیماری بلایت فوزاریومی

بیماری بلایت فوزاریومی خوشه گندم که بنام های بلایت خوشه (Head bliyht)، اسبک (scab)،کپک صورتی (pinkmold)، خوشه سفیدی (white heads) واسبک قبر(tomb stone scab) نیز گفته می شود0به عنوان بیما ری مهم گندم در مناطق  مر طوب ونیمه مرطوب جهان به شمار می رود وپراکندگی وسیعی نیزدر مناطق معتدله وگرمسیری دارد0

آرتور وقوع این بیماری رادر سال 1890ازایندیانای آمریکا گزارش کرد0

درجمهوری خلق چین اسبک یکی از مهم ترین عوامل کاهش عملکردگندم شناخته شده است این بیماری در بیش از 20استان آن کشور وجود داشته و بیش از  6.7میلیون هکتار را شامل شده است0 از سال 1952-1987بیماری بلایت در ناحیه مذکور 16بار صورت اپیدمی درآمده است0             

لهستان،هلند،انگلستان،روسیه،اتریش،آفریقای جنوبی،برزیل،اوروگوئه ومکزیک نیزاز جمله کشورهای هستند که بیماری از آنها گزارش شده است0

این بیماری از سالها پیش بطورپراکنده در ایران وجودداشته ویکی از بیماریهای مهم گندم  در مازندران، گرگان، گنبد و مغان به شمار می رود 0درچندین سال اخیربه علت وجود اینوکلوم بیماری، کشت ارقام حساس به بیماری ومهیا بودن شرایط جوی در مناطق گرگان وگنبد ومغان خسارت ناشی از این بیماری بسیارچشمگیر بوده است0 (به طوری که خسارت این بیماری در برخی  مزارع گندم  مغان  به 50 درصد رسیده بود ) درسال زراعی 1375-1374دراستانهای جنوبی کشور (استانهای هرمزگان وفارس)نیزاپیدمی شدیدی از بیماریروی داده وخسارت سنگینی به محصول گندم این مناطق وارد کرد0

علایم بیماری :

علایم بیماری در کلیه غلات دانه ریز مشابه است 0 آلودگی اولیه به صورت لکه های کوچک آبسوخته مایل به قهوه ای در قسمت قاعده یا میانه پوشه(Glume ) ویا محور سنبله (Rachis) ظاهرمیشود بعدا" لکه های آبسوخته وبیرنگ ،از نقطه آلوده در تمامی جهات گسترش می یابند وسنبلچه های دیگر را نیز آلوده می کند مرگ زود رس یا سفید شدن سنبلچه ها نیز از علایم معمول است که مخصوصا"در خوشه های نارس واضح بوده ودر این حالت ممکن است یک چند سنبلچه یاتمام خوشه آلوده شود. چنانچه محور سنبله آلوده شود،تمامی بافتهای بالای آن نقطه خشک می شود .یک رشد قارچی صورتی کتابی تا قرمز رنگ ممکن است درطول حاشیه پوشه ها یا در قاعده سنبلچه ها دیده شود.

بلایت خوشه شدید می تواند علایمی  را روی دانه ها به وجود آورد  سنبلچه های آلوده وسفید شده معمو لا" عقیم بوده یا اینکه دارای دانه های چروکیده ویا بی رنگ می باشند.دانه ها ی بدست آمده از مزارع آلوده ممکن است در مقایسه با دانه های طبیعی برای دامها کمتر مطبوع بوده ودارای مایکوتوکسین هایی باشد که در انسان ودیگرحیوانات نشخوار کننده سبب تشنج عضلات واستفراق شوند.توکسین ها ظاهرا"تا سال ها دردانه های ذخیره شده بصورت پایدارباقی می مانند ونان بدست آمده از گندم های آلوده مسموم کننده ) Intoxicating ) توصیف شده است.