خروس
خروس گونه نر مرغ از پرندگان است. این پرنده از خود صدای قوقولی قوقو در میآورد .بهره هوشی این پرنده در مقایسه با گونه ماده اش بیشتر است.
خروس معمولاً بیشتر از یک جفت مرغ برای خود انتخاب میکند، و چون نمیتواند محافظت از تک تک لانه مرغها انجام بدهد، لذا عموماً منطقهای را که مرغهایش در آنجا هستند مراقبت میکند و چنانچه خروس دیگری به محدوده او نزدیک شود به او حمله خواهد کرد. در طی روز خروس در جائی بلند تر از زمین (بین یکی دو متر) مینشیند و مراقبت از محدوده و مرغهایش را در مقابل خطر حمله دیگر جانوران و خروسهای دیگر انجام میدهد، و چنانچه احساس خطری بکند با درآوردن صداهایی از خود به مرغها اعلام خطر میکند. خروس دارای نژادهای متعدد ومتفاوتی است که در هر نژاد خصوصیات منحصر به فردی مشاهده میشود .نژادهای مرغ وخروس از لحاظ تقسیم بندی به پنج گروه زیر تقسیم میشوند:
نژادهای آمریکایی نژادهای انگلیسی نژادهای آسیایی نژادهای مدیترانهای نژادهای متفرقه
وبا توجه به این که نژادهای خروس به تنهایی ذکر نمیشوند ، معمولاً نژادهای مرغ ماکیان به معنی نژاد مشترک مرغ وخروس مطرح میشود ، هرچند که در برخی از نژادها شکل ظاهری خروس با شکل ظاهری مرغ از همان نژاد تفاوت آشکاری دارد ، اما معمولاً در اغلب نژادهای ماکیان شباهتهای زیادی بین مرغ وخروس در یک نژاد مخصوص دیده میشود .
نژادهای مرغ از لحاظ تقسیم بندی به پنج گروه زیر تقسیم میشوند:
- نژادهای آمریکایی
- نژادهای انگلیسی
- نژادهای آسیایی
- نژادهای مدیترانهای
- نژادهای متفرقه
نژاد آمریکایی:
این نژادها بوسیله پرورش دهندگان آمریکایی بمنظور تهیه تخم وگوشت پرورش وتوسعه داده شدهاند. نژادها وانواع مرغان این طبقه معمولاً دارای خصوصیات مشابهی هستند. برای مثال عموماً دارای پوست زردی میباشند، ساق پای شان پر ندارد، لاله گوش شان قرمز بوده وپوست تخم شان قهوهای رنگ است. به استثنای نژاد لامونا Lamona که رنگ پوست تخمش سفید است. این نژادها از جفتگیری نژادهای کوچک مدیترانهای و نژادهای بزرگ آسیایی که از آسیا ومدیترانه به آمریکا برده شدهاست بوجود آمدهاند. این نژادها از نظر اندازه حد متوسط نژادهای مدیترانهای وآسیایی میباشند. بلوغ جنسی در آنها سریع تر از نژادهای سنگین است ولی به سرعت بلوغ جنسی در نژادهای مدیترانهای نیست. حس مادری در آنها زیاد است وپس از بلوغ بزودی چربی گرفته وچاق میشوند. نژادهای مهم این گروه عبارتند از : پلیموت روک Plymouth Rocks ویندوت Wyandottes رد آیلند رد Rhode Island Reds نیوهمشایر New Hampshire دومینیک Dominique جاوا Java چنسلر Chantceler لامونا Lamana جرسی Jersey دلاویر Delaware
نژاد انگلیسی:
منشا تمامی این نژادها جزیره انگلیس وبرخی مستعمرات آن نظیر استرالیااست واغلب نژادهای خوب گوشتی دنیا در این دسته طبقه بندی میشوند. رنگ پوست تمام این نژادها بجر کورنیش، سفید ولاله گوش قرمز رنگ میباشد.بجر رد کاپ و دور کینگ پوست تخم مرغ بقیه قهوهای میباشد. بمناسبت سفید بودن گوشت مطلوب بازار نیستند. از نظر تولید گوشت نژاد کورنیش بمناسبت پوست زرد وخواص دیگر مورد توجه فراوانی قرار گرفتهاست. اما این نژاد از نظر تخمگذاری بسیار ضعیف است ولی کیفیت وکمیت عالی گوشت این کاستی را جبران میکند، بخصوص رشد سینه در این نژاد بسیار خوب است. در این دسته شش نژاد مهم طبقهبندی شدهاند که عبارتند از:
- سوسکس Sussex
- ارپینگتون Orpington
- کورنیش Cornish
- دور کینگ Dorking
- استرالوپ Australop
- رد کپ Red Cap
- رز کامب Rose Camb
نژاد آسیایی:
منشا این گروه از ماکیان، قاره آسیا بودهاست و امروزه از نظر اقتصادی زیاد مهم بهشمار نمیروند ولی این دسته از مرغها را میتوان مبدا نژادهای دیگر دانست زیر خون این نژادها در نژادهای آمریکایی وانگلیسی دیده میشود. در قرن نوزدهم این نژادها از چین وهندوستان به انگلستان وسایر کشورها برده شد ودر آمریکا بخصوص مورد توجه زیادی قرار گرفت. آیمیخته گری بین این نژادها و نژاد مرغهای دسته مدیترانهای سبب بوجود امدن تعدادی از نژادهای جدید شدهاست. از نظر تولید گوشت، خوب ولی سرعت رشد کم وبلوغ دیر دارند وبمناسبت سنگینی وزن اغلب قادر به پرواز نیستند. ساق پا معمولاً دارای پر میباشد واین یکی از مشخصههای بارز آنان است. رنگ تخم مرغ قهوهای است. مهم ترین نژادهای این گروه عبارتند از:
- براهما Brahmas
- کوشین Cochins
- لانگشان Langshan
نژاد مدیترانه ی :
منشا این نژادها اطراف دریای مدیترانه میباشد. بطور کلی شش نژاد در این طبقهبندی قرار دارند. در تمام این نژادها، پاها بدون پر، لاله گوش سفید یا کرم رنگ، تاج نسبتاً بزرگ است و بهجز نژاد مینورکا بقیه نژادها دارای بدن کوچک و ریز هستند. بلوغ در آنها سریع، از نظر ظاهر بسیار فعال و زرنگ میباشند و دیر کرچ میشوند. تخم مرغ آنها دارای پوسته سفید است. از نظر تولید تخم مرغ بهتر از نژادهای دیگر میباشند. برای تولید تخم مرغ به غذای کمتری نیاز دارند از این رو نگهداری آنها برای تولید تخم مرغ بصرفه میباشد. از نظر تولید گوشت ضعیف میباشند. همانطور که گفته شد در این گروه شش نژاد وجود دارند که برخی از آنها جزو بهترین نژادهای تخمی دنیا بشمار میروند.
- لکهورن Leghorn
- مینورکا Minorca
- آنکونا Ancona
- آندلسی آبی Blue Andalusian
- سیاه اسپانیایی صورت سفید White faced Black Spanish
- باترکاپ Butter cup
نژاد متفرقه:
علاوه بر نژادهای فوق تعداد زیادی نژادهای دیگر در دنیا وجود دارد که به اهمیت نژادهای مذکور نیست از این رو بخوبی مورد مطالعه قرار نگرفته واستاندارد نشدهاست. این نژادها بطور خلاصه عبارتند از:
- نژاد لهستانی Polish class
- نژاد هلندی Holland class
- بادو Badu
- جنگجوی هلندی Dutch Bantams
- جنگجوی قدیمی هلندی Old Dutch Bantams
- ...
منابع :1 - اطلس رنگی نژادهای ماکیان - تألیف دکتر احسان مقدس، انتشرات دانش نگار وکتاب محمدی، تهران ۱۳۸۶
2- سایت ویکی پدیا
علیرضا قلی پور